Nauczysz się razem z Wykłady.org!

Student na swojej drodze edukacyjnej natrafia na niezliczone rafy. Niestety spory z uczelnią to trudne i nierzadkie przypadki. Nie wszyscy jednak wiedzą, że z niemal każdą tego typu sytuacją można sobie poradzić.

Gazeta Studencka, Mariusz Drozdowski / 13.11.2007 Czas podpisać umowę

Udało się, studiujesz! Wszystkie uczelnie prywatne oraz uczelnie państwowe prowadzące zajęcia w trybie niestacjonarnym (wieczorowe i zaoczne) podpisują ze studentami umowy. Nakazuje to ustawa z 27 lipca 2005 roku Prawo o szkolnictwie wyższym. Od września 2006 roku wszyscy studenci, którzy płacą za studia (bez względu na tryb oraz to, czy studiują w szkole prywatnej, czy państwowej), muszą otrzymać umowę, która określa m.in. wysokość ponoszonych przez nich opłat oraz program studiów. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) przeprowadził w 2007 roku badanie obejmujące 100 szkół wyższych. Niemal wszystkie stosowały niedozwolone postanowienia w umowach zawieranych ze studentami.

Jednym z najczęściej popełnianych wykroczeń było przyznanie sobie przez uczelnię w umowie prawa do zmiany warunków kontraktu bez jasno określonej przyczyny. W ten sposób władze uczelni mogły dowolnie podnosić opłaty za studia. Analiza przeprowadzona przez UOKiK wykazała także, że studenci nie są jasno informowani o zmianach czesnego oraz opłat dodatkowych (np. za egzaminy poprawkowe). Nielegalne jest również zatrzymywanie przez uczelnie opłaty wniesionej przez studenta w przypadku jego rezygnacji z umowy - np. wpisowego, opłaty wstępnej czy czesnego w pełnej wysokości. Jeszcze innym wykroczeniem jest wprowadzanie surowych sankcji wobec studentów nieterminowo płacących za studia. Odsetki, które zgodnie z prawem mogą wynosić w skali roku maksymalnie 22 procent, często dochodziły do 36,5 procent!

UOKiK może dokonywać kontroli na uczelniach, które stosują niedozwolone praktyki. Wystarczy zgłosić odpowiedni wniosek, by sprawdził, czy także twoja szkoła nie łamie w ten sposób twoich praw. Wobec skontrolowanych w 2007 roku placówek wszczęto 81 postępowań oraz wystosowano 19 wezwań przedsądowych. Zgodnie z ustawą prezes UOKiK może nałożyć na uczelnie kary w wysokości do 10 procent ich ubiegłorocznego przychodu.

Sprawdź swój egzamin

Jesteś już studentem, wszystko idzie dobrze... do czasu. Oto bowiem uwziął się na ciebie jeden z wykładowców - wyraźnie cię nie lubi, jest wobec ciebie nieuczciwy i obawiasz się, że podczas pisemnego egzaminu po prostu cię obleje. Nadchodzi dzień egzaminu, zdajesz go i widzisz potem na liście z wynikami ocenę niedostateczną. Wiesz jednak, że do egzaminu przygotowałeś się solidnie i nie jest możliwe, żebyś go nie zaliczył. Możesz w tej sytuacji zażądać dostępu do ocenionej przez egzaminatora pracy.

Część uczelni i wykładowców będzie się przed tym broniła. Ty jednak się nie poddawaj, taką możliwość daje ci pismo ministra edukacji narodowej i sportu (z 23 lutego 2004), które odnosi się głównie do egzaminów wstępnych (wtedy zdawał je każdy kandydat na studia), ale zwraca także uwagę na to, że taka sama sytuacja ma miejsce, jeśli chodzi o egzaminy w trakcie studiów.

Jeśli okaże się, że mimo wszystko egzamin oblałeś - zawsze możesz do niego podejść w terminie poprawkowym. Prawo uwzględnia taką możliwość, wynikającą z tego, że podczas pierwszego terminu student mógł czuć się gorzej lub po prostu mogła mu się powinąć noga. Jeśli i tym razem okaże się, że coś ci nie poszło - masz prawo wystąpić o egzamin komisyjny.

Prodziekan ds. studiów stacjonarnych Uniwersytetu Szczecińskiego dr Beata Kanarek pisze na swojej stronie: Egzamin komisyjny jest instytucją, która odnosi się głównie do egzaminu ustnego, gdy student podważa obiektywizm oceny (...). Nie ma bowiem innego sposobu dokonania oceny przez innego specjalistę. W odniesieniu do odwołania od wyniku egzaminu pisemnego ? egzamin komisyjny możliwy jest jedynie wówczas, gdy student podważa nie tylko uzyskaną ocenę, ale sposób przeprowadzenia egzaminu (który w jego przekonaniu był niewłaściwy, a student odpowiednio to uargumentuje) lub formę przeprowadzenia egzaminu.

Ważne są terminy! Każda uczelnia może wyznaczyć czas, jaki ma student na złożenie wniosku o egzamin komisyjny po ogłoszeniu wyników egzaminu poprawkowego.

Najważniejsze w każdym sporze z uczelnią czy wykładowcą jest dotrzymywanie terminów. W przeciwnym razie twoje zażalenia, skargi i odwołania mogą nie zostać rozpatrzone z powodu niedopełnienia warunków formalnych. Dobrze też poznać szczegółowo regulaminy studiów, statuty uczelni, regulaminy wydziałów, programy studiów i ustawę o szkolnictwie wyższym, bo to one są orężem w walce z uczelnią. Pamiętaj, jeśli sam nie radzisz sobie z przepisami i gubisz się w ich interpretacji - istnieją organizacje i ludzie, którzy z chęcią ci pomogą.

Mariusz Drozdowski

W JAKI SPOSÓB UZYSKAĆ POMOC?
· Najpierw spróbuj pertraktować osobiście z uczelnią lub wykładowcą.
· Jeśli to nie pomoże, zaangażuj w sprawę samorząd studencki, który może cię reprezentować w takim sporze.
· Od każdej decyzji administracyjnej możesz się odwołać do wyższej instancji - np. rektora uczelni.
· Niezgodne z prawem postanowienia umów może skontrolować Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
· Twoich praw bronić może także rzecznik praw studenta, którym obecnie jest Robert Pawłowski działający przy Parlamencie Studentów RP - www.psrp.org.pl (swojego rzecznika praw studenta mają także niektóre uczelnie).
· Często przydać mogą się organizacje studenckie działające na uczelni, np. ogólnopolska sieć w ramach Fundacji Uniwersyteckich Poradni Prawnych, Centrum Informacji Administracyjnej w Wyższej Szkole Administracji Publicznej w Białymstoku czy Poradnia Prawna Uniwersytetu Warszawskiego.
· Instytucją mogącą pomóc w szczególnie ciężkich sytuacjach jest rzecznik praw obywatelskich.
· Ostatecznie możesz wkroczyć na drogę sądową w ramach postępowania administracyjnego.

JAK NIE DAĆ SIĘ UCZELNI?
Jeśli rezygnujesz z nauki na danej uczelni, pamiętaj o:
· wypowiedzeniu umowy w określonym terminie,
· dopełnieniu wszystkich formalności, np. oddaniu książek do biblioteki, wypełnieniu tzw. obiegówki.

JEŚLI SZKOŁA WYMUSZA OPŁATĘ ZA EGZAMIN WARUNKOWY:
· zbierz dowody potwierdzające, że to z winy szkoły nie odbył się egzamin poprawkowy,
· złóż do dziekanatu pismo, które wyjaśnia okoliczności nieprzystąpienia do egzaminu.
JEŚLI SZKOŁA WYSYŁA FIRMĘ WINDYKACYJNĄ:
· upewnij się, czy roszczenie szkoły jest zasadne,
· jeśli nie, złóż reklamację do firmy windykacyjnej i wyjaśnij, że roszczenie jest bezpodstawne lub sporne,
· jeśli uczelnia nie odstąpi od roszczenia, skieruj sprawę do sądu cywilnego.
NA PODST. "GAZETY PRAWNEJ"

JACEK BĄBKA - NAJSŁYNNIEJSZY WALCZĄCY STUDENT
33-letni absolwent Politechniki Wrocławskiej w 1995 roku ukończył studia na kierunku inżynieria biomedyczna. Stał się sławny dzięki rekordowej liczbie spraw wytaczanych uczelniom przed wszystkimi możliwymi sądami. Dzięki niemu Trybunał Konstytucyjny nakazał uczelniom pobieranie opłat wyłącznie za realne koszty kształcenia studentów - co spowodowało panikę wśród szkół prowadzących drogie studia zaoczne. Został wyrzucony ze studiów prawniczych na Uniwersytecie Wrocławskim oraz zawieszony w prawach pracownika Politechniki Wrocławskiej. Pierwszy proces, jaki wytoczył, dotyczył nieotrzymania umowy o pracę od Politechniki Wrocławskiej, gdzie pracował jako student stażysta.
Dziś jest wiceprzewodniczącym Stowarzyszenia Obrony Wolności i Praw Studenta "SOS" oraz prezesem Ogólnopolskiego Akademickiego Związku Zawodowego. Wydaje także pismo "Studentka".