Motywacja – co warto wiedzieć?

Motywacja zewnętrza i wewnętrzna – czym się różnią?

Motywacja to pragnienia i potrzeby, kierujące zachowaniem, pomagające osiągnąć określony cel. O motywacji coraz częściej mówi się w odniesieniu do pracy zawodowej. Odpowiednio motywowani pracownicy mogą przyczynić się do sukcesu firmy. I odwrotnie, brak motywacji może znacząco obniżyć efektywność pracy. Wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje motywacji, tzn. motywację wewnętrzną i zewnętrzną. Czym się różnią?

Motywacja wewnętrzna

Motywacja wewnętrzna zwana jest również motywacją samoistną lub autonomiczną. Pracownik, który jest zmotywowany wewnętrzne czerpie przyjemność z samego działania, a efekt przynosi mu spełnienie, jest zachętą do rozpoczęcia kolejnej czynności. Osoby, które są pełne motywacji wewnętrznej, cechują się entuzjazmem, gotowością do rozwoju, wysoką efektywnością. Bardzo często ten rodzaj motywacji jest wynikiem cech osobowości, a także poglądów czy stawianych sobie celów. Warto odkrywać w sobie wewnętrzną motywację, bo to pomaga w codziennym funkcjonowaniu, daje poczucie spełnienia.

Motywacja zewnętrzna

Motywacja zewnętrzna, zwana także instrumentalną różni się znacząco od motywacji zewnętrznej. W tym przypadku celem działania pracownika jest zdobycie określonych korzyści lub uniknięcie kary. Dobrym przykładem motywacji zewnętrznej jest podwyżka, premia, awans, nagroda, a także obniżenie premii czy zabranie pewnych przywilejów. Ten rodzaj motywacji jest stosowany w większości firm, jest ważnym elementem systemu zarządzania. Dobre motywowanie zewnętrzne zwiększa efektywność pracy, a tym samym przekłada się na większe zyski dla firmy. Oczywiście firmy powinny również starać się, aby pracownicy mieli motywację wewnętrzną. Dużą pomocą mogą być szkolenia, pomagające wzbudzić automotywację

Motywacja pozytywna i negatywna

Inny podział obejmuje motywację pozytywną i negatywną, które są związane z chęcią otrzymania lub uniknięcia kary.

• Motywacja pozytywna, czyli dodatnia opiera się na wzmocnieniach dodatnich. Pracownicy wykonują określone zadania w celu uzyskania profitów, zarówno materialnych, jak i niematerialnych np. premii, większej samodzielności. Według badań motywacja pozytywna pomaga pracownikom zaspokoić ich potrzeby, zwiększa poczucie odpowiedzialności, a także poprawia lojalność wobec pracodawcy, ma wpływ na zaangażowanie uczuciowe. Niestety, taka motywacja może powodować, że dana osoba będzie pracować tylko dla nagrody i przestanie podejmować działania, które nie będą przynosić mu korzyści.

• Motywacja negatywna, zwana inaczej ujemną polega na tym, że dana osoba podejmuje jakieś działania w celu uniknięcia kary. W przypadku niespełnienia oczekiwań pracownik musi liczyć się z naganą, obniżeniem premii, zabraniem benefitów. Bardzo często tego typu motywowanie powoduje lęk, może prowadzić do zniechęcenia, wypalania zawodowego, chęci zmiany pracy. Pracodawcy, którzy stosują takie metody motywowania, muszą liczyć się ze spadkiem efektywności, dużą rotacją pracowników, a także pogorszeniem atmosfery w firmie.

Nie ma jednego, idealnego systemu motywowania. Każdy pracodawca musi stworzyć samodzielny system motywacyjny, który będzie dopasowany do potrzeb pracowników, pomoże utrzymać efektywność i zaangażowanie. Ważne jest, aby zachować równowagę, obserwować pracowników, sprawdzać, które metody przynoszą najlepsze korzyści.