Czym jest statut szkoły oraz kto i kiedy go opracowuje?

Co to jest statut szkoły?

Statut szkoły to najważniejszy dokument prawa wewnątrzszkolnego (można porównać go do konstytucji w państwie), który określa kwestie związane z działalnością placówki. Statut jest niezbędny do zarejestrowania szkoły, zarówno publicznej, jak i niepublicznej. Zapisy statutu nie mogą być sprzeczne z powszechnie obowiązującym prawem, tj. ustawami, rozporządzeniami, aktami prawa miejscowego czy Konwencją o prawach dziecka.

Statut szkoły - podstawa prawna

Przepisy dotyczące statutu określa Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe. Statut opracowuje się również na podstawie rozporządzeń ministra właściwego ds. oświaty, w tym m.in. Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół. Ponadto statut szkoły powinien być opracowany zgodnie z Zasadami techniki prawodawczej (jest to zbiór reguł dotyczących tworzenia aktów normatywnych), które zostały określone w Rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie „Zasad techniki prawodawczej”.

Co powinien zawierać statut szkoły?

Wiadomo już, co to jest statut szkoły. Teraz pora określić, jakie zapisy muszą znajdować się w tym dokumencie. Zgodnie z prawem oświatowym statut szkoły powinien określać w szczególności:

• dane szkoły, tj. nazwę, typ, siedzibę, imię (jeżeli zostało nadane);
• dane organu prowadzącego szkołę, tj. nazwę i siedzibę;
• organy szkoły i zakres ich zadań;
• organizację pracy szkoły;
• zakres zadań nauczycieli;
• szczegółowe warunki i sposób oceniania uczniów;
• prawa i obowiązki uczniów, w tym warunki skreślenia ucznia z listy uczniów oraz procedury dotyczące składania skarg w razie naruszenia praw ucznia.

W przypadku szkół niepublicznych statut powinien dodatkowo zawierać sposób pozyskiwania środków finansowych na działanie szkoły oraz zasady przyjmowania uczniów. 

Kto nadaje pierwszy statut szkoły?

Pierwszy statut szkoły nadaje podmiot, który zakłada placówkę, czyli organ prowadzący szkołę. Może to być osoba fizyczna, jednostka samorządu terytorialnego (np. gmina) lub inna osoba prawna (np. fundacja, stowarzyszenie). Pierwszy statut przesyłany jest kuratorowi oraz innym organom sprawującym nadzór nad placówką. Dokument opracowuje się podczas zakładania placówki.

Kto zmienia statut szkoły?

W przypadku szkół publicznych do wprowadzania zmian w statucie lub przyjęcia nowego statutu uprawnione są organy szkoły. Zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe, projekt statutu lub zmian w istniejącym statucie przygotowuje rada pedagogiczna, która następnie przekazuje projekt do uchwalenia radzie szkoły. W razie braku rady szkoły obowiązki tego organu przejmuje rada pedagogiczna. Projekt zmian lub nowego statutu opracowuje się na wniosek dyrektora, rady szkoły (przedszkola) lub rady rodziców.

Kto opracowuje statut w szkołach niepublicznych?

Prawo oświatowe nie reguluje kwestii zmian w statucie w szkołach niepublicznych, zapewniając placówce dużą niezależność w tej kwestii. W celu wprowadzenia zmian lub nadania nowego statutu należy sprawdzić kompetencje organów szkoły określone w statucie. Zazwyczaj w szkołach niepublicznych zmian w statucie dokonuje organ prowadzący. Nowy statut przekazywany jest dyrektorowi szkoły oraz do właściwej jednostki samorządu terytorialnego, która dokonała rejestracji placówki. 

Kiedy można zmienić statut szkoły?

Przepisy nie regulują kwestii terminu dokonywania zmian w statucie, więc nowy projekt można opracować w dowolnym czasie. Wyjątek stanowią zmiany dotyczące oceniania wewnątrzszkolnego. W tym przypadku zmiany powinny zostać wprowadzone przed rozpoczęciem nowego roku szkolnego, w którym zmiany mają zacząć obowiązywać.